Przedgony i pogony - no, ale... dlaczego wylewać?

Przedgony i pogony, no ale,... dlaczego wylewać?

W czasie destylacji każdej mieszaniny płynów składniki, które mają najniższą temperaturę parowania (najbardziej lotne) wydostają się jako pierwsze z destylatora. Gdy np. destylujesz piwo, zacier, czy wino, najniższą temperaturę wrzenia mają substancje np. azotanowe, metanol, aldehydy czy estry. One pierwsze pojawią się w destylacie. Ta część destylatu nazywana jest ‘przedgonem’.
Aby nie zanieczyścić swojego cennego destylatu, frakcję tą oddzielamy (obserwując temperaturę) – potocznie mówimy: „Wylej do zlewu pierwsze 50ml-100ml”.
Celowo napisałem ogólnie ‘obserwując temperaturę’, aby zwrócić uwagę, że obserwowanie temperatury, aby wychwycić przedgony, bardzo często jest trudne lub wręcz nie możliwe. Bardzo łatwo jest nie zauważyć substancji wrzących w temp. 70C gdy do systemu dostarczamy dużo ciepła i opary wędrują w górę kolumny bardzo szybko. Tu rozwiązaniem jest doświadczenie i praktyka operatora; tu ważną rolę odgrywają smak i aromat. W tej fazie procesu destylat jest zwyczajnie próbowany smakowo i aromatowo do momentu aż wszystkie przedgony są już oddzielone. W Gorzelniach (np. znanych whiskey czy koniaków) osoba, która, dokładnie określa, co jeszcze jest a co już nie jest przedgonem (i pogonem) nosi miano Mistrza Gorzelniczego.
Przedgony należy wylewać (nie dodawać do kolejnego gotowania), bo ich procentowa ilość w płynie destylowanym wzrasta.
Podobna faza ‘zanieczyszczeń’ pod koniec procesu destylacji, gdy zawartość etanolu w zacierze znacznie spadnie. W tej fazie destylat nazywa się ‘pogonem’. W tej fazie destylacji w oparach pojawia się coraz więcej oparów substancji wrzących w temperaturze wyższej niż etanol. W przemyśle gorzelniczym jest jakby główna zasada, aby odbiór destylatu ograniczyć do przedziału temperatur np. 78.2C – 80C. Tu znów Mistrzowie polegają na smaku i zapachu jako kryteriach oceny, kiedy destylat zmienia się w pogon. W tej fazie bardzo często dokonuje się również pomiaru gęstości (zawartość, %) aby ocenić moment pojawienia się pogonów. Główny odbiór destylatu powinien zakończyć się wtedy, gdy moc wypływającej cieczy jest w granicach 30%-40%.
O ile przedgon, którego jest w zasadzie bardzo mało można wylać lub zbierać jako rozpuszczalnik o tyle pogony stanowią znaczną część destylatu i te należy oddzielić od destylatu głównego i dolać do następnego procesu. Cały proces destylacji w zasadzie przerywamy, gdy wypływająca ciecz ma moc 20%-30% - w zależności od upodobań operatora.

No ale dlaczego oddzielać przedgony i pogony?

1. Aby pozbyć się niemiłych smaków i aromatów (estetyka).

2. Aby na drugi dzień nie cierpieć na poważnego kaca i śladów depresji (samopoczucie).

3. Aby pozwolić organizmowi na szybszy metabolizm dostarczonego alkoholu – im więcej fuzli tym więcej pracy ma nasza wątroba i TYM dłużej utrzymuje się stan upojenia ( zdrowie).

Jestem początkujący dlatego bardzo zaciekawił mnie ten temat.Mam kilka pytań , a mianowicie :
1. Używając destylatora z odstojnikiem i deflegmatorem + kolba 6l występują te same procesy co opisane powyżej (ponieważ mi musi płyn w kolbie wrzeć żeby cokolwiek
kapało a część płynu zostaje w odstojniku i co dokładnie w odstojniku zostaje)
http://www.biowin.pl/?bio=1&str=4&grupa ... 94a3a43d3e
2.Metyl podczas destylacji .Prawda czy fałsz ?Według wikipedi metodą domową raczej trudny do uzyskania http://pl.wikipedia.org/wiki/Alkohol_metylowy
3.Do jakiego bezpiecznego % mogę w mojej aparaturze prowadzić destylację tzn przy jakim stężeniu zakończyć proces.
Z góry dziękuję za odpowiedź.
Gorąco pozdrawiam mistrzów gorzelników

Tak rozmyślałem na temat rozdzielania frakcji, analizowałem doświadczenia i doszedłem do wniosku, że podział frakcji na trzy części chyba nie wystarczy. Już tłumaczę o co chodzi.
Dotychczas destylując 6 litrów zacieru (kolba 6l z allegro i chłodnica, żadnych odstojników czy deflegmatorów) odbierałem kolejno: przedgon (20-50ml pierwszych kropel), wygon właściwy (1000ml 50-60%) oraz pogon (1000ml ~30%). Przedgon przeznaczałem do spryskiwaczy. Wygon właściwy rozcieńczałem i destylowałem drugi raz. Pogon bez rozcieńczania destylowałem i oddzielałem pierwszą jedną-trzecią skapu jako część dobrą, a pozostałe dwie-trzecie skapu o mocy 20% wlewałem do następnego zacieru. Zauważyłem, że ten przedgon otrzymany z pogonu bardziej pachnie wódką niż wygon właściwy z drugiej destylacji. Wygon z drugiej destylacji jednak trochę jeszcze pośmierduje, a przedgon otrzymany z pogonu wcale. Wynika to z faktu, że smród to substancje lotne, które nie przechodzą do pogonu.
Wymyśliłem więc taką metodę: Podczas destylacji zastosuję podział na CZTERY frakcje: przedgon I (20-50ml pierwszych kropel), przedgon II (200-400ml ~70%) wygon właściwy (800ml ~50%) oraz pogon (800ml ~30%). Przedgon I przeznaczę do spryskiwaczy. Przedgon II będę destylował i odbierał z niego pogon jako część dobrą. Wygon właściwy i pogon bez zmian.
Co o tym myślicie?

Piszę tu tylko o pierwszej destylacji.

Tą dzielę w zasadzie na trzy części:

I - mała ilość jako rozpuszczalnik, spryskiwacz.
II - odbieram wszystko do około 30% nawet 25% tego co wylatuje (mierzę destylat ciągle papugą).
III - odbieram aż do około 20% nawet niżej.

I = śmiecie.
II - idzoe do drugiej destylacji razem rozcieńczone do około 40% - 45%
III - zostawiam do kolejnego pędzenia zacieru (dodaję do zacieru).

Druga destylacja to już inna szkoła jazdy i tu bardziej mają znaczenie gusta osobiste.

J

Juliuszu - wiem że jak laik ale chce się upewnić - na pot-stillu obie destylacje? No i czy mógłbyś opisać jak dzielisz drugą?

U mnie idzie to tak:

1 destylacja - 50ml klop - potem ciągnę ile sił i czasu

2. destylacja - 50ml klop - ciągnę do 50% - potem do 40% - potem ile siły starczy

gon wychodzi w granicach 60-65%, 0,3-0,5 43-45% - idzi na owocki do szybkiego spicia - reszta do balona szklanego i czeka na pogonówkę

@manowar

Wystarczy (ja tak robię) odlać te 50ml tylko z pierwszej destylacji. Zakładam, że masz prosty kociołek (bez refluksu).

Dzielenie w drugiej destylacji zależy od tego co destylujesz. Jeśli czystą cukrówkę to ja robiłem to na smak i zapach (jest trochę uciążliwe ale to jedyna metoda aby wybrać dobrą wódkę).

Trunki smakowe (brandy, whiskey) najogólniej (nie jest to zasada) w drugim gotowaniu dzieli się na trzy części w stosunkach:

Przedgon 17%
Gon główny 60%
Pogon 23%

Można przyjąć, że

Przedgon stanowi destylat o mocy od 90% do 80%
Gon główny to destylat 80% - 55%
Pogon to destylat 55% - 30%/25%

Przedgon i pogon zbiera się do następnego gotowania (ja dodaję do zacieru czyli do pierwszej destylacji).

W dzieleniu destylatu nie ma unormowanych zasad i każdy dochodzi do swojej metody po kilku doświadczeniach.

J

Czyli przedgony i pogony dodajecie do kolejnego gotowania zacieru?

Jedni dodają, a inni nie i je po prostu wylewają, a jeszcze inni używają jako rozpałki do grilla.

P.S.
Możesz dodać spokojnie do następnego gotowania, ale nie musisz.

Pzedgonu dodawać nie ma po co (bo po co dodawac sobie syfu), jak chcesz to możesz dolewać sobie pogony...

@ Juliusz

A powiedz mi jak dzielić i czy w zasadzie dzielić jeżeli w całym procesie nie leci nic słabszego niż 90%?

Ja do tej pory dzieliłem tylko na dwie frakcje a mianowicie na przedgon i na gon. Zastosowałem zasadę, że lepiej odlać o 50 ml więcej i tak z 6 kg przerobionej słodyczy odlewałem 100 ml jako przedgon.

W tej chwili, aby uzyskać psotę o jak najlepszych właściwościach organoleptycznych chcę zastosować takie dzielenie frakcji przy założeniu, że z 1 kg słodyczy otrzymujemy 0,5 l psotki 95-96 %:

1. Przedgon - 5 % przewidzianej ilości (do zlewu albo jako środek do czyszczenia)
2. Gon - 50-60 % przewidzianej ilości (do konsumpcji po czyszczeniu węglem)
3. Pogon 35-45 % przewidzianej ilości ( po rozcieńczeniu do drugiego psocenia)

Oczywiście, całe te dywagacje mają zastosowanie jeżeli używamy drożdży typu "pure" o bardzo czystej fermentacji a nastaw do gotowania jest wyklarowany prawie jak woda.

Co o tym sądzicie?

Pozdrawiam