BIMBER - SŁOWNICZEK DESTYLATORA

1410 - Popularne, Teraz już archaiczne określenie oznaczające proporcje składników służących do zrobienia zacieru: 1 - 1 kilogram cukru; 4 - 4 litry wody; 10 - 10 dkg drożdży piekarskich

Alcotec - drożdże gorzelnicze.

Alembik - Prosty aparat do destylacji; również wódka wytrawna tzw. przepalanka.

Alkoholomierz - urządzenie służące do mierzenia zawartości alkoholu etylowego w roztworze wody, czyli w wódce lub w spirytusie

Anka - rodzaj drożdży alkoholowych, wyprodukowanych w Kanadzie.

Areometr - urządzenie (przyrząd) wykorzystywane przy badaniu gęstości cieczy. Jest to rurka szklana, której górna wydłużona część (trzpień) zaopatrzona jest w skalę, część dolna w postaci bańki wypełniona jest śrutem, co pozwala na utrzymanie pozycji pionowej przyrządu zanurzonego w cieczy. Po zanurzeniu areometru w cieczy ustala się stan równowagi pomiędzy ciężarem areometru a ciężarem wypartej cieczy. W analizach stosuje się różne Areometry: Areometr Gay-Lussaca, Areometr Ballinga, Areometr Trallesa, Areometr Baumé, Areometr Oechsle, Laktodensymetr.

Areometr Ballinga - (lub Brixa) - jest to areometr wyskalowany w stopniach odpowiadających zawartości sacharozy w g/100g roztworu. Woda w temperaturze 20^o wykazuje na areometrze 0^o Blg.

Balling - patrz: Areometr

Bentonit - "jest pęczniejącym iłem, a jego nazwa pochodzi od pierwszego eksploatowanego złoża położonego w hrabstwie, w Forcie Benton, w stanie Wyoming, USA. Geologicznie bentonity są minerałami pochodzenia wulkanicznego... ...Bentonit jest powszechnie znany ze swoich wybitnych zdolności pęcznienia. Może adsorbować 5 razy więcej wody niż sam waży, a przy pełnym nasyceniu zajmuje objętość 12 - 15 razy większą niż jego ilość w stanie suchym." Wykorzystywany do klarowania zacieru przed procesem destylacji. Wykorzystywany jest również powszechnie w procesach klarowania w przetwórstwie spożywczym, np.w produkcji soków.

Calyks - mały kieliszek.

Cobra 24 - Drożdże gorzelnicze, przerabiajace nastaw w 24 godziny.

Chipsy dębowe - patrz. Płatki dębowe

Cukromierz - areometr do pomiaru zawartości cukru w roztworze wody, patrz: Aerometr Ballinga

Cytrynowy kwas - (nazwa systematyczna - kwas 2-hydroksypropano-1,2,3-trikarboksylowy) to związek organiczny, hydroksykwas trikarboksylowy o wzorze sumarycznym C3H4OH(COOH)3. W przemyśle kwas cytrynowy jest otrzymywany głównie przez fermentację cukru za pomocą kultur pleśni Aspergillus niger. Kwas cytrynowy jest używany jako regulator kwasowości i przeciwutleniacz w przemyśle spożywczym. My używamy go do zakwaszania zastawów.

Deflegmator - Chłodnica zwrotna, skraplacz częściowy, urządzenie działające podobnie do kolumny destylacyjnej, zwiększające efektywność procesu destylacji (służącego rozdzielaniu mieszanin ciekłych). Deflegmator jest rodzajem wstępnej chłodnicy, w której następuje częściowe skroplenie par opuszczających aparat destylacyjny. Powstała w ten sposób flegma (kondensat o większym, w stosunku do par, stężeniu składnika mniej lotnego) jest zawracana do naczynia z wrzącą cieczą (w przypadku destylacji prostej) lub na najwyższą półkę kolumny rektyfikacyjnej.

Destylacja - sposób rozdzielania ciekłej mieszaniny związków chemicznych przez fizyczny proces odparowania i następnie skroplenia składników mieszaniny. Stosuje się ją w celu wyizolowania lub oczyszczenia jednego lub więcej związków składowych. Z technologicznego punktu widzenia można rozróżnić dwa rodzaje destylacji: destylację prostą i destylację frakcyjną (rektyfikację).

Destylator - urządzenie służące do destylacja danej substancji, składa się przeważnie z kilku podstawowych elementów: podgrzewalnika, chłodnicy i odbieralnika

Dymion - inaczej: balon, pękata butla opleciona łoziną, z łozinowym uchem.

Etanol - Alkohol etylowy lub etanol to związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze chem. C₂H₅OH, zw. organiczny, bezbarwna ciecz, łatwopalny, otrzymywany w procesie fermentacji cukrów oraz syntetycznie(np przez uwodnienie etanu); stosowany jako rozpuszczalnik, surowiec chemiczny w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym, jako dodatek do paliw oraz do celów konsumpcyjnych (nadużywanie prowadzi do alkoholizmu)

etery - związki org. o wzorze ogólnym R'-O-R", o jednakowych (np. e. dietylowy, zw. eterem) lub różnych grupach alkilowych R' i R"; stosowane jako rozpuszczalniki, niekiedy dodawane do benzyn w celu podwyższenia ich liczby oktanowej

Flegma - refluks, powrót, odciek - część pary opuszczającej kolumnę rektyfikacyjną, skroplona w deflegmatorze i zawracana na górę kolumny; pozostała część pary, po przejściu przez skraplacz, jest odbierana jako destylat (rektyfikat).

Fosforan amonu - związek chemiczny w postaci białego proszku, wykorzystywany jako pożywka dla drożdży

Gąsior - szklany balon z uchem, najczesciej 2,3,5 Litrowy, często w oplocie z łoziny, lub wikliny

Głowica Nixon-Stone'a - układ skraplający kolumny rektyfikacyjne będący częścią tzw. refluksu zewnętrznego. Charakteryzuje się tym, że w przeciwieństwie do refluksu wewnętrznego, całą skroploną flegmę można skierować do odbioru.

HDPE - Polietylen, (high density PE) - o dużej gęstości (nierozgałęzione łańcuchy zapewniają wysoką gęstość i duże siły oddziaływania międzycząsteczkowego). Tworzywo sztuczne, z którego mogą być wykonane zbiorniki wykorzystywane do fermentacji

HETP - Wysokość wypełnienia, na przestrzeni którego odbywa się proces odpowiadający procesowi wymiany zachodzącemu na jednej rzeczywistej półce w kolumnie półkowej, określana jest jako HETP (Height Equivalent to a Theoretical Plate).

KEG - beczka na piwo ze stali nierdzewnej wykorzystywana jako pojemnik do gotowania zacieru. Z Wikipedii, wolnej encyklopedii - Beczki typu KEG Dawniej keg oznaczało małą beczkę wytwarzaną przez bednarza i stosowaną do transportu materiałów drobnicowych takich jak np. gwoździe. Obecnie keg to typ beczek metalowych (aluminiowych), lub stopów chromo-niklowych, stosowanych do przechowywania pod ciśnieniem piwa lub innych alkoholi. keg jest również jednostką objętości: 1 keg = 56,78 litrów

Klarowin - nazwa handlowa środka do klarowania, p.bentonit.

KO - skrót oznaczający stal kwasoodporną.

Melasa - produkt uboczny przy produkcji cukru, ciemnobrunatny gesty płyn, z ok. 50% cukru. Stanowi m.in. surowiec dla przemysłu fermentacyjnego.

Kolumna destylacyjna - Urządzenie do destylacji, będące w istocie kolumną rektyfikacyjną.

Kolumna rektyfikacyjna - to sprzęt laboratoryjny, a także urządzenie przemysłowe, w kształcie pionowej rury (lub walca), w której zachodzi kaskadowy, wielopoziomowy proces destylacji frakcyjnej, zwany rektyfikacją.

Matka drożdżowa - MD- zaczyn drożdżowy, rozmnożone wstępnie drożdże służące do rozpoczęcia procesu fermentacji zacieru

Metanol - Alkohol metylowy lub metanol, znany także pod nazwami zwyczajowymi spirytus drzewny i karbinol to najprostszy związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze CH3OH. Został odkryty w 1661 przez Roberta Boyle'a

MD - patrz Matka drożdżowa

Nadmanganian potasu - (łac. kalium hipermanganicum; to związek nieorganiczny, sól potasowa kwasu nadmanganowego o wzorze KMnO4. Silny utleniacz. U nas wykorzystywany jako środek do oczyszczania spirytusu.

Nastaw - przygotowany do fermentacji roztwór, zawierający wszystkie niezbędne składniki m.in.: wodę, cukier, drożdże i dodatki chemiczne. W przypadku zacierów owocowych, także sok z owoców

Odstojniki - przeważnie są to słoiki lub metalowe puszki umiejscowione pomiędzy podgrzewaczem a chłodnicą, działające jak filtr, służące do zatrzymania w nich także fuzli, wody a także różnych eterów i innych sub. które nie powinny trafić do czystego destylatu .

Okowita - staropolska nazwa gorzałki. Dziś nie oczyszczonej wódki bądź spirytusu. Nazwa pochodzi od łacińskiego "aqua vtiae" czyli woda życia.

przekroplenie - rektyfikacja lub ponowna destylacja

radiator - urządzenie służące do schładzania danej substancji lub przedmiotu, są to najczęściej aluminiowe lub miedziane konstrukcje z wystającymi bolcami.

Perhydrol - stężona woda utleniona, najczęściej do 30%

Płatki dębowe - wióry dębiny używane do koloryzowania i aromatyzowanie destylatów.

Pot still - angielska nazwa najprostszego sposobu destylacji (garnek plus chłodnica) Pojemnik bańka keg, kocioł + chłodnica, ewentualnie deflegmator, lub odstojniki.

Red ethanol - drożdże gorzelnicze polecane do pracy na nastawach ze zboża.

Reflux Ratio - stosunek ilości flegmy odbieranej do kierowanej ponownie na wypełnienie.

Rehydratacja - patrz: Uwadnianie

Rektyfikacja - Ulepszanie

RR - patrz Reflux Ratio

Saccharomyces bayanus - gatunek drożdży, z uwagi na swoje właściwości szczególnie polecany do fermentacji alkoholowej. Najlepiej nadaje się do przerobów tzw. owocówek, lub zastawów z dodatkiem dużej ilości owoców. Odporny na niskie temp. Nawet do + 9 st.

Soda kaustyczna - patrz Wodorotlenek sodu

Spirala chłodnicza - Ślimakowato zawinięta szklana lub metalowa rurka służąca do chlodzenia i skraplania wprowadzonych do niej par lotnych.

Spirale Fenskego - specjalnie ukształtowane elementy służące jako wypełnienie w kolumnach rektyfikacyjnych

SS - (ang.) Stainles Steel, skrót od angielskiej nazwy stali nierdzewnej.

Spirytus - prawie stu procentowy alkohol etylowy, nazwa pochodzi z łaciny, oznacza ducha.

Turbo yeast - Szybko pracujące drożdże. Turbo Pure, np 48 tzn. szybko pracujące. te w 48 godzin.

Stal kwasoodporna - Stal odporna na działanie kwasów o mniejszej mocy od kwasu siarkowego. Kwasoodporność uzyskuje się dzięki stabilizacji austenitu w normalnych warunkach, co można uzyskać dzięki wysokim zawartościom chromu (17%-20%) i niklu (8%-14%), oraz innych dodatków stopowych, takich jak mangan, tytan, molibden i miedź.

Uwadnianie - przygotowanie drożdży do fermentacji polegającej na moczeniu ich w ciepłej wodzie z niewielka zawartością cukru.

Węgiel aktywny (aktywowany) - substancja składająca się głównie z węgla pierwiastkowego w formie bezpostaciowej (sadza), częściowo w postaci drobnokrystalicznego grafitu (poza węglem zawiera zwykle popiół, głównie tlenki metali alkalicznych i krzemionkę). Charakteryzuje się bardzo dużą powierzchnią w przeliczeniu na jednostkę masy (500-2500 m2/g), dzięki czemu jest doskonałym adsorbentem wielu związków chemicznych. Wyrabiany jest z węgla kamiennego, drzewnego, lub kokosowego.

Wodorotlenek sodu - NaOH, związek nieorganiczny, bardzo silna zasada. Nazwy techniczne wodorotlenku sodu to soda żrąca, soda kaustyczna, a nazwą ług sodowy określa się wodny roztwór NaOH. W postaci stałej jest białą substancją o budowie krystalicznej. W wodzie rozpuszcza się bardzo dobrze, wydzielając znaczne ilości ciepła. Związek służący, w połączeniu z nadmanganianem potasu, do oczyszczania spirytusu.

Zacier - Z Wikipedii, wolnej encyklopedii - mieszanina cukru, wody i drożdży, poddana fermentacji, służy do otrzymywania spirytusu. Powszechnie utożsamiana z zacierem do otrzymywania bimbru. Często cukier zastępuje się owocami itp. Można również zamiast owoców użyć ziemniaków, jeśli skrobia w nich zawarta została wcześniej poddana reakcji hydrolizy, przy pomocy enzymów zawartych w słodzie.

Zalewanie kolumny - Proces występujący w kolumnie rektyfikacyjnej spowodowany głównie zbyt intensywnym ogrzewaniem zacieru. Duże ciśnienie podążającej do góry pary blokuje spyw flegmy po orosieniu, czego efektem jest brak wymiany para/ciecz.

Zimne palce - Element skraplający, najczęściej w postaci zestawu rurek, zasilany zimną wodą, umieszczony zazwyczaj na szczycie kolumny rektyfikacyjnej, służący do zamiany pary etanolu w ciecz.



(wykonanie: Mima, Qba)